Zo lees je de zonnewinddata
Deze cijfers zijn stroomopwaarts gemeten, bij L1 tussen zon en aarde, en beschrijven wind die ons nog niet heeft bereikt: de reistijd hierboven is hoelang hij nog onderweg is.
Bz
Bz is het noord-zuiddeel van het interplanetaire magneetveld (IMF) dat de wind meevoert, en het cijfer dat het meest bepaalt. Lees het naar richting en naar duur. Alle gepubliceerde stormcriteria vragen om zuidelijke Bz die uren aanhoudt — twee uur op −5 nT of lager voor een matige storm, meer dan drie uur onder −10 nT voor een intense. Daarom wacht het signaal hierboven even voordat het verandert, en is een korte uitschieter naar het zuiden in de sparkline nog geen nieuws.
Snelheid
Snellere wind voert veel meer energie mee: die groeit met het kwadraat van de snelheid. Langzame wind ligt op 300–500 km/s, wind uit coronale gaten op 500–800, en wind achter een coronale massa-ejectie (CME) kan tot zo'n 2000 km/s oplopen. Snelheid en Bz werken samen als één getal, het elektrisch veld Ey: 600 km/s met Bz op −5 nT geeft 3 mV/m, het niveau van het criterium voor een matige storm.
Dichtheid
Dichtheid verhoogt de druk van de wind die het aardmagneetveld raakt. Ze opent de weg niet — dat doet de zuidelijke Bz, en een noordelijke Bz sluit het veld grotendeels af, ongeacht de dichtheid.
Bt
Bt is de totale sterkte van het magneetveld, alle drie de richtingen samen; Bz is het noord-zuiddeel ervan. Een sterke Bt telt voor noorderlicht wanneer een groot deel ervan naar het zuiden wijst — lees het naast de Bz-rij, niet op zichzelf.
Hemisferisch vermogen
Dit cijfer is niet gemeten: het is de schatting van het OVATION-model voor de energie van het noorderlicht, berekend uit de waarden hierboven. Het is de snelste samenvatting van hoe fel en hoe breed de poollichtovaal nu is; de noorderlicht-kaart laat zien waar hij ligt.
Hoe ver dit vooruitkijkt
Er is geen Bz-verwachting: Bz wordt bij L1 gemeten, niet voorspeld. Het signaal beschrijft de komende uren, omdat het aardmagneetveld één tot vier uur na zuidelijke Bz reageert. Voor vannacht: waar noorderlicht vannacht waarschijnlijk is en Kp nu en de 3-daagse verwachting; voor de komende weken de 27-daagse vooruitblik. Wat een Kp-waarde op jouw plek betekent, staat in de Kp-index-gids.
